Fimm rįš handa frumkvöšlum
Hjįlmar Gķslason skrifar
Sķšan ég śtskrifašist śr menntaskóla hef ég varla gert annaš en aš stofna og reyna aš koma į legg sprotafyrirtękjum. Fyrirtękiš sem ég rek nśna - DataMarket - er fjórša fyrirtękiš sem ég stofna ķ félagi viš ašra undanfarin 12 įr. Sumt hefur gengiš upp, annaš ekki - eins og gengur. Ķ öllum tilfellum hafa veriš bęši stórir sigrar og stór vonbrigši. Aš starta sprotafyrirtęki er rśssķbanareiš: skemmtilegt, skelfilegt og alls ekki fyrir alla.
Hér eru fimm heilręši um sprotastarf sem ég žykist hafa lęrt sjįlfur eša af öšrum ķ mķnum rśssķbanaferšum.
1. Haldiš vęntingunum ķ skefjum
Žaš er alveg saman hvaš žiš eruš klįr, eruš meš góša hugmynd, gott fólk, snjalla markašssetningu, ómissandi vöru eša skothelt einkaleyfi - langlķklegasta nišurstašan śr žessu sprikli er aš fyrirtękiš gangi ekki upp. Aš žaš hętti rekstri eša renni śt ķ sandinn žegar plönin ganga ekki eftir. Žetta er stašreynd. Tölfręšin einfaldlega segir žaš.
Langflest sprotafyrirtęki eru hętt starfsemi 3-4 įrum eftir stofnun. Önnur malla įfram, etv. ķ įgętum rekstri en įn žess aš virkilega "meika žaš". Mjög fį slį ķ gegn og ķ flestum tilfellum tekur žaš žį nęstum įratug af harki. Fręgš, frami og rķkidęmi er fįgęt undantekning, ekki reglan. Og muniš aš hlutafé er einskis virši fyrr en einhver hefur keypt žaš af ykkur!
Žetta žżšir ekki aš žiš eigiš ekki aš hafa trś į žvķ sem žiš eruš aš gera. Žiš veršiš aš hafa žaš, annars eru örlögin rįšin strax. En vęntingastjórnunin er mikilvęg, ekki bara fyrir žig, heldur lķka fyrir fólkiš ķ kringum ykkur: starfsfólkiš, ęttingja, vini og samstarfsašila.
Hafiši fęturna į jöršinni, žó hausinn sé ķ skżjunum.
Žaš sem į aš drķfa ykkur įfram er möguleikinn į aš dęmiš gangi upp, ekki fullvissan um žaš... og svo aušvitaš hvaš žetta er fįrįnlega gaman!
2. Žaš sem žiš eruš aš gera er EKKI leyndarmįl
Ekki hika viš aš segja öllum sem heyra vilja hvaš žiš eruš aš fįst viš. Ekki halda aš allir muni stela hugmyndinni ykkar. Žiš eruš heppinn aš fólk vill hlusta. Stašreyndin er sś aš flestir eiga eftir aš reynast hjįlplegir: koma meš góšar athugasemdir, tengja ykkur viš veršmęta samstarfsašila eša višskiptavini, bera śt fagnašarerindiš fyrir ykkur eša jafnvel vilja vinna meš ykkur eša fjįrfesta ķ hugmyndinni.
Veltiš žvķ fyrir ykkur eitt augnablik: Hversu margir eru ķ žeirri ašstöšu, skilja hugmyndina ykkar svo vel, geta komiš saman žeim hóp og fjįrmagni sem til žarf og eru til ķ aš leggja allt undir og um leiš nógu bķręfinn til aš taka YKKAR hugmynd og gera hana aš veruleika fyrir framan nefiš į ykkur? Enginn. Og žiš mynduš hvort sem er mala žį, žvķ žaš eruš žiš sem eruš bśin aš velta fyrir ykkur öllum hlišum mįlsins ķ marga mįnuši, bśin aš setja saman hóp, setja saman plan, įtta ykkur į samkeppninni, skoša markhópinn, finna hentugustu leiširnar til aš dreifa vörunni og svo framvegis. Žiš eruš fólkiš til aš gera žessa hugmynd aš veruleika, ašrir sem hafa frumkvöšlaešliš ķ sér eru hvort eš er meš sķnar eigin hugmyndir.
Žegar öllu er į botninn hvorlft er hugmyndin lķka minnsti hlutinn af įrangrinum. 99% įrangursins nęst meš blóši svita og tįrum, eša eins og Edison sagši: "It's 1% inspiration and 99% perspiration". Hann vissi lķklega sitthvaš um nżsköpun og sprotastarfsemi.
3. Leyfiš ykkur aš skipta um skošun
Žegar žiš eruš lögš af staš meš nżsköpunarhugmynd er alveg gefiš aš tilviljanir munu leika stęrsta hlutverkiš ķ žvķ hvernig til tekst. Žiš leggiš lķklega af staš meš nokkuš skżra hugmynd, en eftir žvķ sem žiš veltiš henni betur fyrir ykkur, žeim mun fleiru komist žiš aš sem hefur įhrif į žį sżn. Hśn kann jafnvel aš viršast fjarlęgari žegar žiš įttiš ykkur į žvķ hvaš žaš tekur langan tķma aš žróa hana, hvaš samkeppnin į viškomandi markaši er ķ raun mikil og hversu erfitt er aš nį til vęntanlegra notenda hennar.
Žį er gott aš muna aš žaš er styrkleikamerki aš skipta um skošun. Ekki endilega aš taka vinkilbeygju og fara aš gera eitthvaš allt annaš, en aš breyta stefnunni, forma hugmyndirnar og styrkja višskiptaįętlunina meš tilliti til nżrra upplżsinga. Ekki halda aš fjįrfestar eša samstarfsašilar muni missa trśna į ykkur. Sé žetta gert meš góšum rökum munu žeir žvert į móti öšlast aukna trś og nżjir ašilar fį hana.
Algengustu breytingar af žessu tagi er aš finna sér smęrri hillu eša įfanga į leišinni aš stóra markmišinu. Lķklega kemur ķ ljós aš upphaflega hugmyndin var of stór ķ snišum. Žaš reynist ekki raunhęft aš sigra heiminn ķ einu skrefi, en žaš eru mögulega smęrri sigrar į leišinni žangaš. Hugsanlega hefur lokatakmarkiš alls ekki breyst, en žiš hafiš fundiš żmis smęrri tękifęri į leišinni žangaš.
Ef žiš hafiš dottiš nišur į spennandi sviš er eins vķst aš upphaflega lokatakmarkiš nįist aldrei, en aš žaš séu įhugaveršar beygjur į leišinni žangaš sem etv. reynast mikiš merkilegari en upphaflega takmarkiš žegar allt kemur til alls.
4. Hafiš góša sögu aš segja
Žiš žurfiš aš vera góšir sögumenn. Hvert er vandamįliš sem er veriš aš leysa? Af hverju eruš žiš fólkiš til aš gera žaš? Hvernig kviknaši hugmyndin? Svörin viš žessum spurningum žurfa aš vera spennandi sögur meš upphaf, ris og endi. Helst spennu, drama, blóš og eltingaleiki lķka ef vel į aš vera.
Hvers vegna? Vegna žess aš fólk elskar sögur. Žetta į eftir aš hjįlpa ykkur aš komast aš ķ fjölmišlum, hjįlpa ykkur aš śtskżra žaš sem žiš eruš aš fįst viš fyrir fjįrfestum og samstarfsašilum. Gera višskiptavini įhugasama um aš versla viš ykkur. Allt er aušveldara ef žiš getiš sagt įhugaveršar sögur.
Hollensk verktakafyrirtęki eru žaš fyrsta sem fólki dettur ķ hug žegar į aš reisa flóšvarnargarš einhversstašar ķ heiminum, enda žekkja allir Holland sem landiš undir sjįvarmįli og hafa heyrt söguna um strįkinn sem stakk puttanum ķ gatiš. Žetta er frįbęr saga, en Hollensk fyrirtęki eru ekkert sérstaklega fęr ķ aš byggja flóšvarnargarša - žau sem žaš gera eru flest frį Belgķu!
Decode segir frįbęra sögu um uppruna Ķslendinga, Össur segir frįbęrar sögur um spretthlauparann Oscar Pistorius, Apple segir söguna af žvķ hvernig tveir vinir smķšušu fyrstu tölvurnar ķ bķlskśrnum hjį foreldrum sķnum, Coke segir söguna af leynilegu uppskriftinni og Richard Branson gerir ķ žvķ aš eltast viš ęvintżri til aš geta vakiš athygli į žvķ sem Virgin er aš fįst viš žį stundina. Žetta eru engar tilviljanir - fyrirtękin hafa komist įfram į žessum sögum, etv. mis-mešvituš um žaš hvaš žau voru aš gera.
5. Ógešslega erfitt og skelfilega gaman
Žaš er ekkert 9-5 djobb aš koma af staš nżju fyrirtęki. Žetta eru langir vinnudagar og žar fyrir utan veršiši vakin og sofin ķ aš velta fyrir ykkur żmsu sem viš kemur fyrirtękinu. Kannski meš įhyggjur af fjįrmįlunum, kannski meš frįbęra nżja hugmynd sem getur betrumbętt vöruna, kannski bara lausn į vandamįlinu sem žiš voruš akkśrat aš glķma viš ķ dag.
Žar aš auki eruš žiš mįlsvarar fyrirtękisins hvar sem žiš komiš, hvort sem ykkur lķkar betur eša verr. Gamlar fręnkur eiga eftir aš žurfa śtskżringar ķ fermingarveislum į žvķ "hvaš žaš er nś eiginlega sem žś gerir?" og "hvernig fęršu pening fyrir žaš?", žaš verša lķka tilviljanakennd tękifęri - žiš lendiš óvęnt ķ matarboši meš mikilvęgum fjįrfesti eša draumavišskiptavininum og žį er betra aš vera meš allt į tęru.
Žaš verša vinnutarnir žar sem ljśka žarf hlutum fyrir mikilvęgan fund, sżningu eša śtgįfudagsetningu. 20 tķma vinnudagar, 3 ķ röš, pizzur og svefngalsi, stress, lęti og jafnvel rifrildi.
Einmitt žess vegna er naušsynlegt aš žetta sé gaman. Ekki bara įnęgjulegt, heldur ógešslega gaman - žaš skemmtilegasta sem žiš getiš hugsaš ykkur. Og žaš er akkśrat žaš sem į eftir aš rįša mestu um žaš hvort vel tekst til. Ef vinnan er skemmtileg kemur allt hitt meira og minna af sjįlfu sér, og jafnvel žó hlutirnir gangi ekki upp var žaš samt skemmtilegt. Hver getur sagt nei viš žvķ :)
